دیدنی های هندوستان کوچک؛ زرآباد ایران
بخش زرآباد از معدود نقاط کشور ایران است که چند قابلیت مهم و تاثیرگذار به ویژه در حوزه گردشگری، اقتصادی، کشاورزی، صیادی، حمل و نقل را همزمان با هم در سطح عالی دارد.
بخش زرآباد شهرستان کنارک به مرکزیت شهر زرآباد در منتهی الیه جنوب غربی استان سیستان و بلوچستان با جمعیتی حدود 21هزار نفر و وسعت 3هزار و 800 کیلومترمربع و دارابودن 75 کیلومتر مرز آبی با دریای عمان در فاصله 170 کیلومتری مرکز شهرستان کنارک و مرکز شهرستان جاسک در مسیر محور مواصلاتی ترانزیتی کنارک به جاسک، ضمن قرار گرفتن در شاهراه اقتصادی محور شرق مسیر اتصال دو بندر مهم و استراتژیک چابهار و بندرعباس و نزدیک ترین نقطه استان سیستان و بلوچستان به تنگه استراتژیک هرمز نیز محسوب می شود
.
ساحل گردشگری روستای «دَرَک»، «کوه های مینیاتوری»،«باغ های موز»،«چشمه های آب گرم» و... از مزیت های خوب گردشگری بخش زرآباد است که در کنار آب و هوای مناسب، عمدتاً در فصل های سرد سال و قرار گرفتن در مسیر ورودی استان از سمت هرمزگان و شیراز شرایط خوبی را برای گردشگران فراهم آورده است.
بخش زرآباد یا همان «هندوستان کوچک»، دارای آب وهوای گرم و مرطوب بوده و در اوج گرمای تابستان به علت وزش باد های موسمی «مونسون» معتدل و گرم ترین نقطه کشور در زمستان است.
استعداد کشاورزی
داشتن چنین اقلیمی باعث شده تا محصولات کشاورزی فراوانی همچون "چیکو"، "پاپایا(خربزه درختی)"، موز،کنار، انبه، زیتون محلی(گواوا)، بادام، هندوانه، طالبی، نارگیل و... در آن کشت شود.
ازنظر کشاورزی، زرآباد نقطه اول مستعد کشاورزی سیستان و بلوچستان و یکی از نقاط مستعد کشور است و اکثر اهالی این بخش و بخش های هم جوار و حتی استان های دیگر کشور در زمین های حاصلخیز این بخش به کار کشاورزی مشغول هستند.
البته 75 درصد مردم زرآباد در حوزه کشاورزی مشغول به کارند و این بخش منبع غنی از آب سفره های زیرزمینی را دارد که خشکسالی 15ساله اخیر نیز نتوانسته در روند فعالیت کشاورزی این شهر مشکل و خللی ایجاد کند.
زرآباد دارای بیش از 12هزارهکتار زمین مرغوب کشاورزی زیر کشت آبی و 4 هزار هکتار آیش و 50هزارهکتار دیمی است. عمده محصولات این بخش موز است و نیمی از موز کشور به میزان حدود 50هزار تن و هندوانه خارج از فصل به میزان حدودی بیش از 200 هزار تن در طول سال در این بخش تولید می شود و همچنین گوجه، انبه، چیکو، سیتاپل، گواوا، کنار، خرما، لیمو، بادمجان، آلوئه ورا و... در این بخش کاشته می شود و حمایت های خوب از بخش کشاورزی این منطقه در کنار کار تحقیقاتی باعث رونق تعاونی های کشاورزی در بخش زرآباد شده است و همین حمایت ها، گرایش اهالی بخش و مناطق همجوار را به کشاورزی منطقه افزایش داده است و آمار نشان می دهد که بیش از 4 هزار نفر از مناطق همجوار چابهار،نیکشهر،هرمزگان،کرمان و اصفهان و یزد در بخش کشاورزی زرآباد مشغول به کارند.
در مجموع وضعیت کشاورزی این منطقه شرایط بسیار خوبی داشته و هم به سمت رشد و نهادینه شدن فرهنگ تولید حرکت می کند و امید است با اتمام مطالعات سد رابچ (در محل رودخانه رابچ زرآباد که بزرگ ترین حوضه آبریز جنوب استان است)، میزان سطح زیرکشت در سال های بعد حتی به ۲ برابر افزایش یابد.
مجهزترین بندرصیادی
صیادی، از دیگر مشاغل موجود در این بخش است که با توجه به طول 75 کیلومتری ساحل دریا در این منطقه، بیش از 2هزار و 500 نفر از اهالی این بخش، در قالب شرکت های تعاونی صیادی با به کارگیری 300 فروند قایق موتوری و 50 فروند لنج صیادی مشغول به کار صید و صیادی هستند.
در این خطه از استان سیستان و بلوچستان؛ بزرگ ترین و مجهزترین بندر صیادی کشور و یکی از بنادر نمونه صیادی خاورمیانه به نام بندر صیادی «شهید رضایی» احداث و به بهره برداری رسیده است که فرصت های شغلی زیادی را برای اهالی و سرمایه گذاران فراهم کرده است.
بندر شهید رضایی زرآباد که در فاصله 30 کیلومتری مرکز بخش زرآباد واقع شده، مجهز به پیشرفته ترین تجهیزات صیادی روز دنیا از جمله جایگاه سوخت، ساختمان اداری مجهز، منازل مسکونی، مسجد، فضای سبز، سرسره قایق، تعمیرگاه، جایگاه تخلیه سوخت، پارکینگ قایق ها، جایگاه تخلیه صید، جایگاه پهلوگیری لنج ها، مکان حراج ماهی، مخزن های آبرسان، انبار یخ، بانک، نمایندگی دام پزشکی، پاسگاه نیروی انتظامی و چند شرکت تعاونی صیادی است.
این بندر ظرفیت پهلودهی 220 فروند قایق و 50 فروند لنج و کشتی متوسط را داراست و ظرفیت اشتغالزایی بیش از 2هزار نفر را دارد که البته اقدامات خوبی نیز در زمینه معرفی و استفاده بهینه از این ظرفیت توسط مسئولان مربوطه انجام شده است.
ماهی هایی از نوع "شیرماهی"،"قباد"،"حلوای سفید"،"شوریده"،"سنگ سر"،"سرخو"،"میش" و انواع ماهی های تن، توسط صیادان منطقه از دریای عمان صید و در اسکله شهید رضایی تخلیه می شود که همه آن ها مزیت تجاری دارد. ماهی های "شوریده"، "شیرماهی" و "حلوای سفید" از اسکله شهید رضایی به صورت فله ای به استان های فارس، شیراز، تهران و خوزستان صادر می شود.
البته بندر شهید رضایی تنها مزیت صیادی زرآباد نیست و به تازگی موج شکن روستای «جُد» نیز آماده بهره برداری و افتتاح بوده که امید است با بهره برداری از این موج شکن تعدادی دیگر از صیادان در این موج شکن ساماندهی شوند.
در کنار صیادی و کشاورزی، گردشگری نیز گوی سبقت را از ۲ رقیب خود در درآمدزایی و اشتغال ربوده و خود را به عنوان مزیت اصلی زرآباد مطرح کرده است.
بخش زرآباد تنها به ۳ مزیت اشاره شده خلاصه نمی شود و قرار گرفتن در مسیر ترانزیتی چابهار به بندرعباس نیز بر اهمیت استراتژیک این بخش از کشورمان در حوزه حمل و نقل افزوده که البته در این راستا بخشی از یکی از پرهزینه ترین پروژه های دولت دراستان یعنی محور "کنارک ـ زرآباد ـ جاسک" با شتاب خوب و درصد پیشرفت مناسبی در حال احداث است و ایجاد بزرگ ترین پل استان به نام پل «رابچ» در بخش زرآباد با 25 دهانه 20 متری و 98 درصد پیشرفت فیزیکی با اعتباری حدود 60میلیارد تومان، در دهه فجر امسال مورد بهره برداری قرار خواهد گرفت.
فرصت بی نظیرگردشگری
«مجتبی شجاعی» بخشدار شهر زرآباد اظهار داشت: بخش زرآباد شهرستان کنارک با قرار گرفتن در موقعیت جغرافیایی مناسب و آب و هوایی مطلوب و دارا بودن 75 کیلومتر ساحل زیبای شنی و نخلستان های ساحلی و باغ های موز، زمین های کشاورزی، چشمه های آب، کوه های چشم نواز و هندسی مینیاتوری، باغ های میوه های گرمسیری و مدرن ترین بندر صیادی کشور(بندر شهید رضایی) و موج شکن جُد و جاده ساحلی زیبایش که ترکیبی از نخلستان ها و شن و ماسه و دریاست، فرصتی بی نظیر را برای گردشگران هم استانی و خارج از استان فراهم آورده است.
وی به بالابودن ظرفیت گردشگری در استان اشاره می کند و می گوید: توسعه گردشگری در بخش های مختلف این استان باید به صورت مرحله به مرحله شامل معرفی منطقه، سپس اصلاح برخی از نگرش های منفی نسبت به منطقه و ایجاد زیرساخت رفاه گردشگری و همزمان مساعدسازی شرایط اجتماعی منطقه باشد که این موضوع به خاطر مهمان نوازی و خونگرمی و خصایص پسندیده مردم منطقه فراهم است.
وی تاکید می کند: باید برخی ابتکارات و نوآوری ها در زمینه گردشگری و تعامل بین دستگاهی انجام شود؛ البته با ملاحظه این که کمک به رشد گردشگری، تنها وظیفه یک دستگاه و سازمان نیست و جامعه و معتمدان و سران طوایف، شوراها و دهیاران و سایر دستگاه ها نیز نقشی اساسی در این امر دارند و همه باید خود را موظف به کمک به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بدانند.
شجاعی درباره گردشگری بخش زرآباد، می گوید: معرفی ظرفیت های گردشگری زرآباد با همکاری نهادهای مرتبط و رسانه هاانجام می گیرد. وی در ادامه می افزاید: احداث استراحتگاه و مسجد بین راهی حضرت ابوالفضل(ع) با بیش از 30 درصد پیشرفت فیزیکی در دست اقدام است، هم چنین اتمام فاز نخست نصب آلاچیق در ساحل گردشگری دَرَک با 300 میلیون ریال اعتبار در سال گذشته و تصویب اجرای فاز دوم آن در کمیته برنامه ریزی شهرستان در سال 92 با اختصاص 1000 میلیون ریال، در دستورکار است و کار اتمام مجتمع رفاهی در سه راهی گَرَکان زرآباد توسط بخش خصوصی در مرحله دریافت مجوزهای قانونی است.
بخشدار زرآباد با اشاره به اهمیت گردشگری روستایی می گوید: گردشگری روستایی به ویژه در استان سیستان و بلوچستان با شرایط خاص مرزی و تنوع اقلیم و مناطق، بی شک می تواند نیروی محرکه اصلی در زمینه بهبود و رشد اقتصادی روستاها و مناطق بکر محسوب شود. این گردشگری در استان سبب تنوع اقتصاد محلی شده و با ایجاد فرصت های شغلی مولد در روستاها باعث افزایش سطح رفاه، استانداردهای فرهنگی و اجتماعی زندگی، درآمد و امنیت در روستاهای استان می شود.
بخشدار زرآباد می افزاید: توجه هر چه بیشتر به توسعه و گسترش گردشگری روستایی یکی از بهترین راه های نجات روستاها از مسائل و مشکلات اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی است، زیرا در نهایت به توسعه پایدار روستا و مناطق استان می انجامد.
بخشدار زرآباد می گوید: در حوزه گردشگری باید تعامل بین دستگاهی صورت پذیرد چرا که رونق گردشگری تنها وظیفه یک دستگاه و سازمان نیست بلکه مردم، معتمدان و سران طوایف، شوراها و دهیاران و سایر دستگاه ها نیز نقشی اساسی در این مهم دارند و همه باید خود را موظف به کمک به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بدانند.
بخشدار زرآباد با اشاره به پتانسیل و استعداد مطلوبی که در حوزه گردشگری این بخش وجود دارد، می گوید: ساحل زرآباد با توجه به نعمت های خدادادی از جمله ساحل و تپه های ماسه ای حاشیه ساحل از ظرفیت بالایی در جذب گردشگر ورزشی برخوردار است.
وی در ادامه می افزاید: این شهر استعداد برگزاری مسابقات شترسواری، تپه نوردی، رالی، موتورسواری، فوتبال و والیبال ساحلی و قایقرانی و همچنین ورزش کریکت را دارد و با مدیریت نظام مند می توان از این توانایی ها برای جذب گردشگر ورزشی نهایت بهره را برد.
شجاعی می گوید: توسعه گردشگری ورزشی در منطقه زرآباد، فارغ از آثار اقتصادی، در ایجاد غرور و سربلندی، وجدان کاری و سخت کوشی، احترام به قانون و قانون پذیری، حس رقابت و انگیزه پیشرفت در مردم منطقه نیز تأثیرگذار است.
ظرفیت گردش پذیری
«رضا جلیلوند» مسئول کمیته گردشگری ورزشی هیئت ورزش های همگانی سیستان و بلوچستان در این باره می گوید: زمینه های گردش پذیری فراوانی در منطقه زرآباد وجود دارد اما کمبود امکانات و نبود یک برنامه منسجم و مدون برای معرفی جاذبه های گردشگری منطقه و هدایت صحیح گردشگران، باعث شده تا این شهر ساحلی و گردشگری ناشناخته بماند.
وی می افزاید: چشم اندازهای شگفت انگیز و جاذبه های سحرانگیز زمین شناختی و جاذبه های اکوتوریسمی فراوان در منطقه زرآباد، زیبایی این منطقه را دوچندان کرده، به طوری که سواحل زیبای آن، مکانی مناسب برای توسعه و ترویج ورزش های آبی و ساحلی است.
جلیلوند با بیان این مطلب که گردشگران ورزشی در این منطقه می توانند در کنار فعالیت های ورزشی به تفریحاتی از قبیل ماهیگیری نیز بپردازند، می گوید: شهر زرآباد دارای جاذبه های گردشگری مناسبی است که با افزایش امکانات و توسعه زیرساخت ها در بخش ورزش می توان موجبات پیشرفت بیشتر شهر را فراهم کرد و جاذبه های گردشگری زرآباد قابلیت ثبت به عنوان ژئوپارک را دارد.
جلیلوند معتقد است که ژئوپارک ها به دلیل کارکرد اقتصادی باعث محرومیت زدایی مناطق دورافتاده می شود و در کشور چین، همین ژئوپارک ها باعث ارتقای سطح زندگی مردم مناطق محروم شده است.
وی با اشاره به برگزاری تورهای غواصی ، تورهای دیدن تخم گذاری لاک پشت ها و دیدار از لاک پشت های عظیم الجثه در جنوب، می گوید: برگزاری مسابقات ورزشی آبی در سواحل منطقه، فروش صنایع دستی، پرواز بادبادک ها، جشنواره های ساخت مجسمه های شنی و نقاشی غروب دریا، والیبال ساحلی، ماهیگیری، تپه نوردی و مسابقات رالی و موتورسواری و ... از جمله اقداماتی است که می تواند گردشگری را در این منطقه ورزشی رونق دهد.
نوار ساحلی با جاذبه های ملی
«ملک سنجرانی» مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سیستان و بلوچستان درباره گردشگری منطقه زرآباد می گوید: شهر زرآباد جزو نوار ساحلی است و تعریفی که برای نوارهای ساحلی شده، در بخش گردشگری، جزو جاذبه های ملی قرار گرفته و تمام دستگاه های حاشیه آن هم، باید در این زمینه به فعالیت بپردازند.
وی در ادامه می گوید: میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری چند منطقه هدف به عنوان مناطق نمونه گردشگری در نوار ساحلی استان در نظر گرفته و برای آن سیاست گذاری شده است و این مناطق باید به بخش خصوصی واگذار شود و تاکنون چندین سرمایه گذار بخش خصوصی برای این منظور اعلام آمادگی کرده اند.
مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سیستان و بلوچستان به تاثیرات گردشگری در توسعه هر منطقه اشاره کرده و می گوید: سیستان و بلوچستان دارای ظرفیت فراوانی در بخش گردشگری است و با توجه به برنامه دولت برای تشویق بخش خصوصی و کوچک تر کردن دولت، بخش خصوصی باید در این بخش به کمک دولت بشتابد و اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان آمادگی همکاری با این افراد را دارد.
«درویش بلوچ نیا»، شهردار زرآباد در این باره می گوید: مردم زرآباد، مردمی مهمان نوازند و منطقه زرآباد منطقه ای امن و مساعد با بسیاری از قابلیت هاست. مطمئن هستم که هر گردشگری با یک بار آمدن به این منطقه دوباره و چندباره به این منطقه خواهد آمد. بنابراین زرآباد واقعی را باید به مردم استان و کشورمان معرفی کرد و این کار هم از یک سال قبل آغاز و در این باره حرکت های خوبی هم اجرا شده است.
این خطه از کشور ایران، آمادگی میزبانی از تورهای مختلف گردشگری به ویژه تور خبرنگاران، عکاسان، دانش آموزان، بازنشستگان و گردشگران حرفه ای را دارد و مسئولان نیز از حضور آنان استقبال می کنند.
وی اظهار کرد: در حال پی گیری برگزاری مسابقات اتومبیلرانی قهرمانی استان در سواحل ماسه ای زرآباد و هم چنین برگزاری تور خبرنگاران عکاس در این بخش هستیم.